Underteikna og Atle Havn som er involverte i Linga Commercial Fishermen and Boatbuilders Ltd (i Nkhotakota, Malawi) var i månadsskiftet juni/juli i Nkhotakota for å følgje opp utviklniga av fiskeselskapet. Ei av oppgåvene våre i Malawi var å sjå på moglegheitene for eit større fiskefartøy for pelagisk hekktråling. Ein slik båt tillett oss å dra ut på djupare vatn for å fiske av ubeskatta fiskestammar. I Monkey Bay sør i Malawi innsjøen kom vi over ein artig båt som de kan sjå på biletet.

Biletet viser Atle Havn (t.v.) og Tor Arne Grønli framfor hekktrålaren “Flora” i Monkey Bay, Malawi. Vi fann hverken ut bakgrunnen for navnet eller kven dagens eigar var, men dersom nokon legg inn eit godt bod er vi sikre på at eigaren vil komme til rette:-).

Klasserom før

Frå Flora Barneskule sin innsamlingsdag i 2008 har to skular i Nkhotakota i Malawi fått pussa opp 8 klasserom, bygd eit lærarkontor samt fått kjøpt inn lærings- og sportsmateriell. Samtidig er støtta frå Eikefjord Barneskule på veg til å verte forvandla til Mlera Aids Support Organisation sitt nye hovedkvarter. Sjølv om summane er relativt beskjedne er eg viss på at støtta frå desse barna rekk lengre enn ein dobbelt så stor sum frå ein tradisjonell hjelpeorganisasjon.

Eg ser det at mange prosjekt leia av større hjelpeorganisasjonar strandar på grunn av dårlig organisering, at dei overstyrer lokale behov, eller forsøker å fjernstyre prosjekt utan lokal tilstedeværelse. I nokre tilfeller ser ein at mykje av pengane går til å smøre systemet, eller til store nye Land Roverar. Her har vi lagt vekt på å få med oss både dei respektive kommunale etatane som kontrollørar medan deter mottakarane sjølv som har komme med innspel på kor behovet ligg og sjølv fått ansvaret for gjennomføringa.

Det starta med brev
Før Flora Barneskule gjekk inn med støtte til dei to skulane hadde 6. Klasse hatt fleire brevvekslingar med St. Pauls primary school i Nkhotakota. Underteikna var post-koordinator og stemninga var alltid høg når eg kom smed brev frå Florø. I januar hadde vi omsider fått oppretta både bankkonto og ein komitee i kommunen som skulle kontrollere prosjektet. St. Pauls og Thale 2 primary school fekk då beskjed om at Flora Barneskule meinte at dei skulle få nokre kroner som skulle komme dei til gode. Nkhotakota District har 87,000 elevar fordelt på 155 barneskular – skulebudsjettet er så og seie kjemisk fritt for utviklingsmidlar – så rektorane var såklart svært glade for meldinga.

Ein lærar for 96 elevar
Det ser ikkje så lyst ut for skulesektoren i Malawi. Nkhotakota som ligg omlag midt på landssnittet har ein lærar/elev rate på ein lærar til 96 elevar. For kvart klasserom er det i snitt 105 elevar. Ved siste telling måtte 11 elevar dele på ein pult, men med 105 elevar i eit klasserom er det heller ikkje plass til ein pult kvar. Myndighetene supplerer skulane sporadisk med skulebøker og anna materiell og pengar til oppussing eller vedlikehald finst ikkje med mindre skulen er så heldig å bli plukka ut av ein hjelpeorganisasjon eller komme under eit statlig program. Eg vert fortalt at læraryrket har gått frå eit respektert yrke til lavstatus – og etter å ha vitja fleire skular og sett tilhøva må eg berre ta av meg hatten for at dei held ut. Heldigvis har presidenten satt av meir midlar til utdanning av lærarar men det er langt fra nok.

Pengane rekk langt
Som monitoring and evaluation officer i distriktet ser eg desverre at fleire av indikatorane peiker i feil retning. Det er difor kjekt å sjå at slikt grassrot-utviklingsarbeid har noko føre seg. 12000 kroner er ikkje allverden, men denne gangen rakk det til: å repare tavlene og golv til 8 klasserom og maling av 4, dørlås til 18 klasserom, bygge eit to roms lærarkontor med stolar og bord, lage murgolv i to lærarboligar, 21 skuleuniformar, 7 fotballar, 200 linjalar, bøker, pennar og markørar og ein heil del anna skulemateriell. Sjølv om det er mykje som gjenstår var det litt som julafta for dei to rektorane.

Eikefjord støttar AIDS arbeid
Borna frå Eikefjord Barneskule og Eikefjord Barnehage er mobilisert av Gro Rukjan som tidlegare jobba som fredskorpsar i Nkhotakota. Dei ville at pengane skulle bli brukt på born – ellers hadde vi relativt frie føringar. Etter råd frå Social Welfare og litt research vart Mlera Aids Support organisation (MASO) identifisert som mottakarar. Dei driv 5 dagsenter for foreldrelause born (foreldre døde av HIV/AIDS) der stimulerer og gir mat til mellom 250 og 300 born. I tillegg driv dei haldningsskapande arbeid, besøksteneste for HIV/AIDS råka i området og ei ungdomsgruppe. Heile organisasjonen er dreve på frivillig og ved støtte av dei få kronene/matbitane landsbyinngyggarane i og rundt Mlera kan avsjå. Styreleiaren for MASO fortel at det å ha ein plass dei kan møtast, ha kontor og lager vil støtte dei programma dei driv. Det vert også lettare å få folk med, og å drive opplæring av dei frivillige tilsette der – i tillegg skal det brukast som venterom for folk frå landsbyen som skal skyssast til sjukehuset. Hovudkvarteret har ei kostnadsramme på ca. 30.000 kr, Eikefjord støttar med litt over halvparten, resten er eigeninnsats + nokre kroner frå familie og venner frå dei to utsendingane frå Flora Kommune. Bygget vert antatt ferdig i juli/august.

Kven seier at born ikkje kan gjere forskjell. Takk til Barna (og deira foreldre og støttespelarar) frå Florø og Eikefjord!

CIMG7242 — Første byggetrinn, Mlera Aids support Organisation sitt nye hovedkvarter.

rektor — Eit av klasseromma som har fått fiksa tavle, hol i gulvet og fått maling. Mykje betre!!

CIMG7092 — Thale 2 har fått eit nytt lærarkontor. Akkurat passe stort til 3 lærarar (ca 300 elevar).

Nkotakota Malawi er ikkje av dei mest kjende reisemål i ”syden”, men desto meir spennande. Her er du på landsbygda i Afrika, utan moderne hjelpemidlar, utan internasjonale hotellkjedar og ingen Macdonalds. Vi var så heldige å ha kjende: Ruth Berit, Ninja og Atle Havn frå Flora var kjentfolk og guidar. Dei tre var Flora kommune sine utsende i ein 1 ½ års periode og det var tydeleg at dei hadde fått god kontakt med lokalbefolkninga. Ninja var lærar på ”Secondary School”, Ruth Berit arbeidde med oppdrettsprosjekt på Fisheries department og Atle Havn var næringrådgjevar, nett i ferd med å få internettkafeen i Nkhotakota på lufta og i sving med eit båtbyggingsprosjekt for å gjere lokale fiskarar i stand til å drive fiske på djupt vatn.
Nkotakota er eit ”district” (fylke eller kommune) og ein by, eller tettstad der det bur massevis av folk, men utan noko utprega bymessig busetnad. Helst å samanlikne med ei stor bygd med eit lite sentrum, der folk elles bur over eit stort område. Dei har ein god bilveg nord–sør gjennom landet, men det var ikkje mange bilar. Derimot er det folk ute og går heile tida. Dei fleste går til fots, også over lange avstandar. Alle stader ser ein folk som går. Enkelte har syklar som ofte er tungt lasta. Tungt lasta er også folk, spesielt kvinner som ber tunge bører på hovudet. I tillegg til å ha sterk rygg og hals, har dei ein imponerande teknikk. Utanom dei 3 florøværingane var det ikkje mange europearar blant dei rundt 300.000 innbyggjarane i distriktet. Det var ein bensinstasjon i byen, men det var slett ikkje alltid at det var bensin å få kjøpt. I Nkotakota var det eit par overnattingsverksemder, ”lodges”, av heilt ok standard. Her er ingen aircondition eller flislagde baderom, men ein enkel dusj på enden av eit røyr gjer same nytten. Når utetemperaturen er mellom 30 og 40 grader, er det ikkje behov for varmekablar i badgolvet. Om natta var det kjølegare, likevel i varmaste laget for oss, men ikkje utåleleg. Turisme er truleg meir uvikla i dei større byane som hovudstaden Lilongwe og Blantyre, men Malawi er ikkje noko stort reisemål for turistar endå.

Liwonde Nasjonalpark
Vi hadde oss ein lengre biltur rundt i landet og låg to netter i Liwonde nasjonalpark der det var tilrettelagt for turisme med overnatting i hytter, restaurant og dyktige guidar som snakka godt engelsk. Hyttene var låge murkantar under eit rammeverk av tre der det var seglduk til tak og flogenetting til veggar. Flogenetting var fast inventar på alle overnattingsstader og var heilt nødvendig om natta. Under leiing av to guidar var vi på utflukter både til lands og til vanns. Vi blei køyrt rundt i ein stor open jeep og vi hadde tidleg morgon fotturar med ein vaktsom guide fremst og ein geværmann bak. Denne nasjonalparken hadde ikkje rovdyr på denne tida, men dei anslo at dei hadde rundt 1000 elefantar og kanskje 2000 flodhestar og mange andre fantastiske dyr. Den mest spennande opplevinga var då vi vakna midt på natta av ein flokk elefantar som beita like utanfor hytteveggen. Vi kunne så vidt skimte dei i mørknet der dei reiste seg på bakbeina for å nå i greiner høgt oppe i trea. Ein velvaksen hannelefant dunka borti takhjørnet på hytta vår medan han strekte seg etter greiner høgt oppe. Då kjende vi oss små bak flogenettingen. Då vi kom ut om morgonen låg det strødd med greiner og elefantmøk rundt hytta. Eit ungt par frå Nederland låg i telt like ved. Dei trudde dei hadde høyrt flodhestar nær teltet om natta. Då vi fortalde at det mest truleg var ein elefantflokk dei hadde hatt på besøk, vart dei litt forskrekka. Tenk om ein av elefantane hadde trakka feil? Flodhestane skal vere dei farlegaste dyra. Dei ser ikkje farlege ut og dei er heller ikkje aggressive, men kan lett få panikk. Då skal du helst ikkje stå i vegen.
Heimelaga murstein.
Folk bur i små hus eller hytter, oftast bygde av murstein som dei lagar sjølv. Alle stader kan du sjå stablar av murstein som er til brenning. Dei stablar steinane saman i ein haug med ein opning under der dei fyrer med ved. Haugen av murstein vert pakka inn i gras og leire og så fyrer dei under slik at mursteinane får ei tilstrekkeleg herding. Kanskje ikkje høgste kvalitet, men tydelegvis tilstrekkeleg for deira små stråtekte hus.

Malawisjøen er nesten 3 gonger så lang som Sognefjorden og 75 km tvers over på det breiaste. Det skal vere fleire hundre fiskeslag i denne innsjøen, men fisket føregår for det meste nær land frå små primitive båtar. Det er ganske utruleg, men framleis brukar dei uthola trestokkar, same teknologi som under steinalderen. Eit av dei prosjekta som Flora kommune sine medarbeidarar har sett i gang, er å få i gang bygging av større båtar så fiskarane kan komme seg ut på ”havet” etter den større fisken i staden for å fange småfisk og yngel langs stranda.

The warm heart of Africa
Folket er særdeles gjestfrie og vennlege. Dei vil gjerne helse på og ynskje oss velkomne. Med rette kallar dei landet sitt ”the warm heart of Africa” og er stolte av det. Det er lite kriminalitet, i alle fall av den meir alvorleg sorten og våre utsende kjende seg trygge. Litt småtjueri førekjem vel der som elles så ein vaktmann som passa på huset dag og natt høyrde med. Religion er viktig for folk i Malawi. Dei har mange ulike kyrkjesamfunn både kristne og muhammedanske som klarar å sameksistere utan konflikt. Her kan du sjå kyrkjer og moskear ved sida av kvarandre og ekteskap mellom kristne og muslimar er ikkje uvanleg. Gamal overtru gjer seg framleis gjeldande. Mange tyr til heksedokter for å få hjelp. Helsevesenet er lite utvikla og barnedødeligheit er stor. Gjennomsnitt levealder er vistnok ikkje meir enn nokre og førti. Aids er eit stort problem. Det verka som om folk flest hadde mat, men dersom avlingane slår feil kan det fort bli hungersnød og svolt. Det er ikkje så lenge sidan det hadde vore matmangel i landet.

Gode moglegheiter for utvikling.
Malawi bør ha gode mogelegheiter for å utvikle landet sitt. Det synest å vere god tilgang på vatn og jordsmonnet er fruktbart. Lake Malawi og mange små sjøar representerer er eit enormt ferskvassbasseng som er rikt på fisk Det er lite aktivitet å sjå utpå ”fjorden”. Litt større båtar enn uthola trestokkar kan kome til stor nytte. Det viktigaste føresetnaden for utvikling er at dei lever i fred med kvarandre og med naboar. Korrupsjon og aids er problem her som i dei fleste land i Afrika. Å utvikle fiskeri og oppdrett er kanskje noko av det næringslivet i Flora kan hjelpe med?

CIMG6648

Ein delegasjon frå Flora Vidaregåande skule er no tilbake etter ei hektisk veke i Nkhotakota. Med i baggasjen er ei fornya vennskapsavtale med Nkhotakota Secondary School og dokumentasjon på at arbeidet skulen legg ned gjev resultat i Nkhotakota. Ein kort status følger her:

Sidan oppstart av vennskapsavtalen har Flora Vgs støtta meir enn 40 vanskeligstilte elevar med utdanning, dei har oppretta eit yrkesopplæringstilbod, dei har renovert sengene på skulen sitt internat og starta opp fylkets einaste Internettcafé. Underteikna har vore så heldig å lage program samt å få vise delegasjonen rundt.

Fattige elevar dei beste
Rektor Joseph Chirozo fortel at elevane som drar nytte av stipendordninga er valt ut på bakgrunn av manglande økonomi til å kunne betale for dei 875 kronene det kostar for skulegang, mat og husrom for eit år. Dei 40 elevane har no starta på sitt fjerde og siste år på vidaregåande og har heile tida levert blant dei beste resultata blant dei 500 elevane på skulen kan Chiozo fortelle med eit smil. I motsetning til vidaregåande er grunnskulen gratis i Malawi. Både elev/lærar og elev/klasseromsraten i Nkhotakota er 1 til 99 så kvaliteten på utdanninga ligg nok eit stykke frå Norge. For vidaregåande ser det noko betre ut, men det er også fordi langt dei færraste tek slik ”høgare” utdanning. Det å trekke eit slikt”vinnarlodd” som stipendordninga frå Florø er vil då ikkje elevane gi fra seg. Denne stipendordninga vert sjølvsagt med vidare i avtalen.

Ny vennskapsavtale – støtta av russen
Etter fire møter kunne lærar Trond Ole Hjorthaug og elev Henriette Olsbø stolte signere den nye vennskapsavtalen. – Sjølv om det er Flora Vidaregåande skule som kjem med pengane synes eg det er feil at vi skal diktere pengebruken. Både elevar, rektor og lærarane fekk uttale seg om sine prioriteringar fortel Hjorthaug. Alle var også delaktige i gjennomgang av reknskap og i å godkjenne budsjett og tiltak. Budsjettet fortel at utanom stipendordninga kjem Flora skulen til å støtte eit kommunikasjonsprosjekt som sikrar fjerdeårsstudentane og lærarane tilgang til Internett. På grunn av matmangel i januar til mars bevilga Flora vgs nokre kroner på å sikre mattilførsel for elevane. Mattilgang var rektors høgste prioritet sidan skulen er avhengig av mat for å kunne vere open. Prisen på mais og ris er no opp til 4 gonger dyrare no på grunn av lite tilbod. For Trond-Ole var det å gje lærarar og elevar internettilgang kanskje den viktigaste tilførselen i avtalen sian han var opptatt av å få betre kommunikasjonen og rapporteringsrutinene mellom skulane. I tillegg vart det også satt av ein pott til å leige inn fagfolk som skal instruere elevar innan sveising, tømring, dataopplæring og søm/sying. Å få til ein så bra avtale var kun mogleg fordi russen ved Flora Vgs bidrog med sitt overskot frå russerevyen deira!

Internett lettar arbeidet
Internett Kafeen Flora vgs finansierte i desember 2007 som vert dreve av den lokale undgomsorganisasjonen har stadig fleire brukarar og går no med overskot. Rådmannen, FK deltakarane (deriblant meg sjølv) frå Flora, skulesjefen og fleire hjelpeorganisasjonar er blant dei faste kundane som drar nytte av tilbodet. Styreleiar Robert Mbaya fortel at det har vore eit enormt løft for heile lokalsamfunnet å få nettilgang. – Eit eksempel er at vi no kan sende og motta rapportar og brev på ein sikker måte utan å reise dei 210 kilometrane en veg til Lilongwe(hovudstaden ) stadfester Mbaya. Lars Anders Nybu, Gunnstein Vefring og Edward frå IKT linja ved Flora Vidaregåande Skule brukte mykje av tida si i Nkhotakota på å oppgradere maskinene til kafeen, samt drive med opplæring av såvell tilsette og elevar frå Nkhotakota Secondary. No som Kaféen går med overskot er dei i gang med å betale beløpet tilbake til Flora Vgs – som etterkvart vil investere desse pengane i andre sjølvbærande tiltak.

Tallet er 29!
Etter ei tett veke frå morgon til kveld fekk delegasjonen ein velfortent smak på strandlivet. Eg trur gjengen var fornøgde med at ein også kunne finne ”syden” i Malawi. Delegasjonen vart siste dagen losjert inn på ein lodge i Senga Bay ved Lake Malawi. Underteikna kunne nøgd slappe av under eit tre i skuggen medan dei fem besøkande vart meir og meir raude i huda under den steikande sola. Dei 29 gradene i innsjøen, finkorna sand og palmesus fekk dei til å gløyme alle tankar om dei 29 timane tilbake til Florø morgonen etter. Flora Vgs kan vere stolt over det dei har fått til! Og til delegasjonen; tusen takk for besøket – Bra jobba!

Øystein

CIMG6677

Malawi ligg no som nr. 164 av 177 land på Human Development Index. Jamfør CIA Factbook er berre 1 % av landets 14 millionar innbyggarar internetbrukarar. I Nkhotakota, kor ein anslagsvis finn 10 kundar har eigen internettforbindelse, er tallet truleg mykje lågare. Så ein kan sjølvsagt stille spørsmålet kven er målgruppa til nettsida til ein kommune kor bortimot ingen har innbyggarane har moglegheit til å surfe på nettet?

Det er lenge til ein kan logge inn for å lese av målestanden for vannavgifta på nkhotakota.com, men det er heller ikkje det som er hovudgrunnen til å opprette ei heimeside for kommunen. Hovudmålgruppa til sida er; noværande og potensielle organisasjonar som jobbar eller vil jobbe med utvikling i kommunen, samt turistar.

I Nkhotakotas utviklingsplan for dei neste tre åra har ein budsjettert at 2/3 av pengane som vert brukt på utvikling kjem frå eksterne donorar. Størstedelen, mellom anna pengar frå Norge, kjem som statlege utviklingsprosjekt medan ein god del vert kanalisert via organisasjonar som Røde Kors, Concern og eit 20 talls andre store og små organisasjonar. Denne nettsida er første steg frå kommunen si side mot å dele sine overordna planar for distriktet, då det er viktig at dei som jobbar her har ein felles plan. Kommunen sin district development plan for 2008-2011 ligg no tilgjengelig på nett, og har ei rikhaldig liste over “ledige” prosjekt som søkjer støtte. Slik kan ein også sjå på sida som eit viktig marknadsføringsverkty for å trekke til seg nye utviklingspartnarar.

Alle utviklingspartnarane i distriktet gjer også at det kjem ein del kollegaer, familie og vener på besøk. Eg har lagt merke til at Nkhotakota ikkje er veldig mykje nemnt i gudiebøker eller på Internet. Målet er at nkhotakota.com også skal bli den beste ressursen for turistar for dette området. Så langt finn du informasjon om både overnatting og attraksjonar. Dette kjem til å bli utvida etterkvart som eg vert betre kjend med området. No når sida er nokonlunde oppe vert arbeidet vidare retta mot å identifisere kven som skal oppdatere sida vidare og starte opplæring. Eg har jo i alle fall etter kvart (når været vert litt betre) planar om å returnere til Sunnfjord.

vh Øystein

Sidan oktober har eg jobba som Monitoring and Evaluation Officer i Nkhotakota i Malawi. For tida forsøker eg også å bistå ein gjeng engasjerte fiskarar/båtbyggarar å få i gang eit spanande prosjekt. Tenkte å utfordre bedrifter i Flora til å vere med på å gi ein liten ”jule-donasjon” som kan skape store positive ringverknader for Flora sin vennskapskommune i sør.

Linga Boat Builders Association (LBBA) starta i 2007, med to mål for auget: å bygge båtar og å drive djupvasstråling I Lake Malawi. Til no har dei bygd og solgt seks båtar som dei har reinvestert i materiell til to 25,6 fot store trålarar, som per desember 08 er 99 % ferdige. Undersøkingar viser at det er ein stor bestand av pelagisk djupvannsfisk som ikkje vert utnytta i innsjøen. Samtidig er overfiske langsmed land eit stort problem, då fiskarane i dag har for små båtar til å nå dei djupe områda. Myndighetene har gitt tommelen opp for at LBBA skal få sin fiskelisens så snart dei to båtane er sertifiserte. Dei vert då den einaste aktøren som fiskar på djupt vatn i denne delen av innsjøen, sjølv om etterspørselen etter fisk er høg.

Greier LBBA å realisere prosjektet vil dei skape etterlengta arbeidsplassar og verdiskapning i Nkhotakota (20 personar vert tilsett direkte i fisket). Det vil også betre matvaretryggleiken for området, samt redusere overfisket i dei grunne delane av innsjøen, der fisken gyt. Overskotet frå fisket har LBBA tenkt å reinvestere i båtverftet sitt. Båtane dei no straks er ferdige med er verdsatt til ca 250.000 NOK, men dei treng omtrent like mykje til motorar og fiskeutstyr for å komme igang.

Som ”kvit økonom” med tilgang på e-post får ein mykje lettare kontakt med potensielle investorar enn ein ”vanleg malawier”. Vi har i desember fått kontakt med fleire ulike finansinstitusjonar (mikro- og SMB kreditt) som har vist interesse for prosjektet. Problemet er at det fort kan gå nokre månader til før finansiering er på plass – og kontantbeholdninga til LBBA syng på siste verset. Pr. i dag treng dei omlag 10 000 NOK til driftskostnadar, medan dei ventar på finansiering (dette vil vare i tre mnd). Pengane vil ikkje bli gitt som gåve, LBBA skal betale dei tilbake med 10 % årleg rente innan jul 2009. Dei skal då overførast til kontoen ”people to people – Flora Nkhotakota” som fordeler anna donorstøtte frå Florø til vanskelegstilte unge i kommunen.

Underteikna lover full rapport over kva ein har fått ut av pengane – både hos LBBA og gjennom ”people to people” samarbeidet. Eg vil sjølvsagt halde kystpuls oppdatert i høve framdrift (vil nok gjøre uansett). Om nokon vil støtte 500, 1.000 eller meir kr så vil eg på forhånd takke så mykje. Ha uansett ei fin jul:-)

Øystein Garfors
monitoring@nkhotakota.com

(Ettersender gjerne forretningsplanen til dei som er interesserte)

Øystein og Ørjan, dei to FK utsendingane i KK.

Lite aktivitet på Nkhotakota fronten for tida. Som utsendt Sunnfjording ser eg på det som mi plikt å skape litt blest igjen. Underteikna er ein av to FK utsendingar som er utveksla frå Flora Kommune for å jobbe i Nkhotakota District Assembly.

Min kjære Benedicte som er sjukepleiar har skreve ein del om kva som skjer på jobben sin. Eg og Ørjan (som er den andre FK utsendingen som jobber hos Fisheries Department) pleier å spøke om at det berre er ho som gjer noko fornuftig. Når vi møtes i lunchen fortel ho f.eks at ”idag har eg operert ein brokk, knekt på plass ein arm utan bedøvelse og hjelpt til med eit par keisersnitt”. Eg som berre har vore i møter og skreve litt på ein rapport føler av og til at det eg driv med er meir eller mindre meiningslaust i forhold. Benedicte har vore nokre dagar på ”major theathre” (store operasjonssalen) denna og førre veke. Mykje gode historier om blod og gørr i lunchen. Men det beste er at mellom kvar operasjon så heng alle sjukepleiarane og medical officerane over ei datamaskin, i kø for å spille ”donkey kong 2”:-) Tenkte å fortelle litt om mitt “meiningslause” arbeid:

Som monitoring and evaluation officer skal eg ha kontroll over “alt” som skjer i kommunen. Kort fortalt går det på å få alle avdelingane til å jobbe etter klare mål og indikatorar, slik at vi kan måle kor bra dei presterer i forhold til planena som er satt opp. Ut frå dette skal eg samle inn informasjon og lage rapportar til kommuneadministrasjonen + to departement (ministry of local gouverment og ministry of economical planning and development). Reiser også rundt i kommunen for å sjekke status paa ulike prosjekt. Desverre fulgte det ikkje med noko opplæring med stillinga. Han som var min forgjengar fekk plutselig studiepermisjon – noko som passa godt med at ein Naustedøl kom rekande frå Norge. Det har med andre blitt ein del prøving og feiling og frustrasjonar. I tillegg til at eg er i eit nytt land, i ny jobb og ein anna kultur så er det i hovedsak tre ting eg har ”plagast med”:

1. Rutiner: For det første var det ikkje rutinar eller deadlines for rapportering innad i kommunen. Avdelingane hadde heller ingen klare malar for korleis dei skulle rapportere.
2. Ressursar: Langt fra alle har datamaskiner (det er sjølvsagt ikkje nettverk i kommunen – og berre 5-6 datamaskiner som har internett). 100 % av datamskinenen er fulle av virus, og dei bryt jamnt saman – med innhald. Takk og lov for at det meste framleis går på papir, gjerne handskrive. Som om ikkje det skulle vere nok så har veldig få av oss budsjett til tellerskritt til telefon, papir, toner til printer eller bensin til transport. Saa det er ikkje berre Naustdal kommune som har trange kår:-)
3. Å få tak i folk: Sidan kommunalt ansatte har lunken betaling freister det veldig ofte å reise på møter og kurs kor dei kan få ”allowance” (=betaling for oppmøte/kostpengar). I tillegg er jo folk mykje ute i felten. Mykje av tida mi blir brukt til å jakte på folk og informasjon.

Får sakte men sikkert etablert rutiner rundt jobben og skaffa meg oversikt over det meste som skjer om utvikling i Nkhotakota. Rekner med eg får bruk for det i Trival Pursiut seinare. Frustrasjonane mine er jo mikroskopiske, i alle fall i forhold til den harde kvardagen på lokalsjukehuset. Men det er her som det er heime – ein må ha noko å klage over:-).. Er også viktig å ha noko å glede seg over, nett no er det at eg slepp snøslaps, julehandel, julevask (klart vi vasker, men det lar vi sjølvsagt hushjelpa vår gjere) og sølvguttane på julafta.

Spesielt interesserte med fritidsproblem kan også lese meir om livet her via “Nkhotakota News” (garfors2.blogspot.com).

Julehelsing frå Øystein Garfors,
Monitoring and Evaluation Officer
Nkhotakota District Assembly.

Hjemme på loftet hos mine foreldre, inne i et skap bak en sofa, ligger det en LP-plate med den spanske discogruppen Baccara (som var veldig kule på 1970-tallet – men som nå vel kan sies å ha utspilt sin rolle.) Jeg må innrømme at det ikke er så ofte jeg tar frem denne platen. Først og fremst er dette fordi jeg synes det er trøttende å høre på den og tekstene er heller ikke så gode. En annen grunn er at etter ett minutt er det hakk i platen, så teksten går om igjen og om igjen og om igjen, uten at noen nye elementer kommer frem. Slikt sett har denne LP-platen og Ole Stenbakk ikke så rent lite tilfelles.

Ole Stenbakk, selvutnevnt bistandsekspert, skriver i siste utgave av Firdaposten, 3. juni, i et av sine mange innlegg om, ja klarer du å gjette det? Helt rett: Malawi-samarbeidet til Flora kommune:

Det som vi også ser, er at rådmannen nå prøver å infiltrere flere og flere politikere i prosjektet. Han tar selvfølgelig de svakeste først. Det begynte med den hurtigvoksende høyrespiren Jacob Nødseth, så fikk SV-formann Bente Nilsen Halvorsen «ekstremferie» i Malawi. Hvem ville vel ikke bli henrykt over slike smøreturer? Nå ser jeg Nødseth uttaler i Firdaposten at Malawi-prosjektet er det viktigste arbeidet kommunen driver med! Som gammel høyremann håper jeg Nødseth snarest finner sin plass der han egentlig hører hjemme, nemlig i SV.

Bente Nilsen Halvorsen, som jeg selv må si er overraskende fornuftig for å være i SV, blir selvsagt helt galt fremstilt av Stenbakk. Å kalle dette ”smøreturer” og ”ekstremferie” er faktisk bortimot komisk. Dette har rådmannen i Flora poengtert på en treffende måte flere ganger tidligere. Siden jeg er av den oppfatning at å gjenta seg selv til det kjedsommelige er nettopp det: kjedelig, så skal jeg
ikke gjenta argumentasjonsrekken flere ganger. Og Stenbakk, du kjenner vel Winston Churchill (en annen ”gammel høyremann” fra Storbritannia) sin definisjon på en fanatiker?

- En fanatiker er et menneske, som ikke kan endre mening og ikke vil skifte tema.

Jeg vil påpeke at jeg synes det er ganske utrolig at Stenbakk mener jeg egentlig hører hjemme i SV. Stenbakks konklusjon er nok heller ikke en ledelsen i Flora SV vil si seg enig i, vil jeg tro. Jeg synes kommentaren er bak mål, og tyder på at Stenbakk ikke har fått med seg de mange ulike sakene jeg har frontet som Høyrepolitiker, som vel ikke akkurat kan sies å være tuftet på SVs prinsipprogram.

”Det begynte med den hurtigvoksende høyrespiren Jacob Nødseth….” skriver Stenbakk, noe som selvfølgelig er helt feil. Flora kommune har hatt to politiske representanter i Malawi: Linda Regina Bruvik, tidligere formannskapsmedlem for Arbeiderpartiet – som hadde den politiske representasjonsrollen fra 2003 til 2007 – og nå Bente Nilsen Halvorsen, formannskapsrepresentant for SV.

Høsten 2005 besøkte jeg Malawi som elevrådsleder på Flora videregående skole, jeg meldte meg inn i Unge Høyre først i 2006. Dette betyr at jeg reiste til Malawi som representant for elevene på Flora videregående skole – ikke som politiker. Etter dette har jeg vært involvert i prosjektet som representant for elevrådet på Flora videregående skole – ikke gjennom mine politiske verv i Flora kommune. Dette betyr at jeg i dag ikke har noe med prosjektet å gjøre. Jeg har ikke tjent penger på dette, men har høstet erfaringer som jeg har hatt nytte av også i politiske sammenhenger. Å hjelpe andre er noe man selv får mye igjen for. Denne gnisten som er tent hos mange ungdommer i Flora, den undergraver Ole Stenbakk med sine utspill. Dette er synd, for det er ingen tvil om at Stenbakk har et genuint engasjement for bistandssaker. At folk bryr seg om de mer vanskeligstilte, enten de bor i Bremanger eller i Nkhotakota, og tar aktivt grep for å bedre deres situasjon slik som for eksempel Stenbakk har gjort, er prisverdig og viktig for samfunnsutviklingen – slutter folk å bry seg om andre stopper samfunnet opp.

Stenbakk referer i sitt innlegg til et sitat i Firdaposten der jeg sier at Malawi-samarbeidet er det viktigste kommunen driver med. Husker jeg rett er dette fra en reportasje som ble skrevet i forbindelse med at jeg skulle holde årets 17. mai tale på Florø stadion. Jeg har i år som i fjor gått i bresjen MOT utenlandske flagg på Norges nasjonaldag og i den forbindelse har jeg ikke så rent sjeldent fått kritiske kommentarer fra venstreorienterte personer – ofte lærere tilhørende det partiet Stenbakk mener jeg bør melde meg inn i. Fra min side ble det sagt til Firdaposten, som en kommentar til det flerkulturelle Norge, at Malawi-samarbeidet til Flora kommune er viktig å vedlikeholde. Jeg har selv sett at det har brakt mye med seg, men sitatet Stenbakk refererer som stod i Firdaposten er ukorrekt. Jeg mener ikke at dette er det viktigste arbeidet Flora kommune driver med. Men jeg mener at kommunen bør holde frem med prosjektet, og heldigvis er jeg ikke alene: Dette er det bred tverrpolitisk enighet om i Flora bystyre.

Som medlem av bystyret og kommunens helse- og sosialutvalg ser jeg ofte resultatet av at kommunen har en, for å si det forsiktig, anstrengt økonomi. Som andre har jeg kritisert rådmannen og administrasjonen i Flora kommune, når jeg har ment at det har vært grunn for det. Jeg synes også det er viktig å gi ros når det er på sin plass. Når det gjelder Malawi-samarbeidet hadde vi ikke fått dette til uten rådmann Fredrik Gulbranson. Engasjementet som er tent hos mange unge i Florasamfunnet, som også Stenbakk roser (selv om han kritiserer undertegnede som var med på å starte det opp), kan vi i stor grad takke rådmannen for. At Flora kommune er i Robek-registeret og har en dårlig økonomi kan vi takke den politiske ledelsen i kommunen, som er Flora Arbeiderparti og deres kompanjonger. Til neste valg (i 2011) har Arbeiderpartiet styrt Flora kommune i 20 år…

Ole Stenbakk og jeg har det til felles at vi mener mangt om mye, og bra er det. Noe annet vi har tilfelles er at mange nok mener at vi uttaler oss om ting vi ikke har greie på. Jeg har selv fokusert på saker som kjønnskvotering, ølpolet i Førde, dagtilbudet for eldre, bosetting av flyktninger, den omtalte flaggsaken med mer. Men Ole Stenbakk synes jeg etter hvert er blitt ganske ensformig.

Fremfor å fortsette denne debatten, som er tynn for saklighet og fornuft (noe jeg tror mange lesere er enige i) så vil jeg heller velge å tørke støvet av Baccara LP-platen fra loftet til foreldrene mine og lytte til en hakkete ”Yes Sir, I can boogie” – på nytt og på nytt og på nytt.

Dette innlegget står for undertegnedes egen regning.

Engasjerte elevar vil denne veka samle inn over 100 000 kroner til Kelme i Litauen og Nkhotakota i Malawi.
(Av Marte Ytrehus Førde)

Elevane skal torsdag arbeide for å samle inn over 100 000 kroner som skal brukast til utvikling og hjelp i Flora sine samarbeidskommunar, Kelme i Litauen og Nkhotakota i Malawi.

Elevane får sjølve velje kva dei vil arbeide med på aksjonsdagen. Nokre vel å jobbe i bedrifter, medan andre vel alternative prosjekt, som til dømes å vere gatemusikantar.

I tillegg til denne aksjonsdagen vert det også arrangert internasjonal dag på skulen tysdag, med program som skal gje elevane motivasjon til aksjonarbeidet og lærdom om både samarbeidskommunane og andre delar av verda.

Resten av dagen vil elevane kunne vere med på om lag 20 forskjellige aktivitetar som representerer ulike nasjonalitetar og kulturar, med alt frå matlaging til dans.

Sidan januar har nærmare 40 frivillige elevar og lærarar i årets aksjonskomité arbeidd mot den internasjonale veka.

Velkommen til sona for samarbeidet mellom Flora kommune og Nkhotakota i Malawi.
Vi håpar de vil dele dykkar erfaringar og synspunkt her, i tillegg til foto og nyheiter om samarbeidsprosjekta.
Mykje er på gang, og samarbeidet utviklar seg stadig!

Og lurar du på noko om samarbeidet, er det berre å spørje!